Работно Време : 08:00 до 17:00
  Контакт : (2)3091484

Нутригенетика, исхрана и интолеранции

Во зависност од потребите на пациентите во нашата лабораторија изработуваме различни тестови поврзани со нутригенетика и диета, склоност кон дебелина, склоност кон развој на дијабетес и различни видови на тестови за интолеранција на храна и прехрамбени производи.


Нутригенетика, диета и дебелост

Нутригенетиката е интердисциплинарен пристап во персонализираната медицина чија цел е да го идентификува и детерминира индивидуален одговор на хранливите состојки што секојдневно ги внесуваме со храната, како и разчичната потреба за физичка активност. Всушност, начинот на кој сите реагираме на одреден тип на исхрана и физичка активност е утврден со комплексната интеракција меѓу гените, околината и стилот на живот.

Начинот на којшто реагираме на одредена храна и физичка активност е воглавно одреден од комплексната интеракција на гените, околината и начинот на живот. Познавањето на генетските варијации што се присутни кај секоја индивидуа може да ни помогнат во правилниот избор на храна којашто треба да ја консумираме и интензитетот на физичка активност којашто треба да ја практикуваме за да ги согориме вишокот на масти во нашето тело и добиеме идеална телесна тежина.

ГЕНСКИ МАРКЕРИ: Со метода на квантитативен PCR се тестираат мутации во гените FTO, PPARG, FABP2, ADRB2, ADRB3 којшто се вклучени во различни аспекти на метаболизмот на храна. Резултатите добиени од овие анализи се користат за добивање на препораки за исхрана и оптимална диета.

MODY дијабетес кај младите

Maturity-onset diabetes of the young (MODY) претставува форма на дијабетес предизвикана од мутации кај различни гени. Секој мутиран ген предизвикува видливо различен тип на дијабетес. MODY најчесто се нарeкува “моногенетски дијабетес” со цел да се разликува во терминологија од почестите типови на дијабетес (посебно дијабетес 1 и 2), коишто се резултат на комбинација на фактори вклучувајќи неколку гени и начинот на живот. Иако MODY најчесто се дијагнозира во доцното детство или адолесцентноста, некогаш може да се развие и кај луѓе во нивните 50ти години. Многу луѓе со MODY се погрешно дијагнозирани со дијабетес 1 или 2, и покрај тоа што е добро познато дека јасната дијагноза го менува курсот на третманот и воедно може да помогне во идентификувањето на останати членови на семејството коишто може да го имаат ова заболување. Луѓето со MODY најчесто имаат симптоми што се необични за тип 1 или тип 2 на дијабетес.

ГЕНСКИ МАРКЕРИ: Со методи на масивно паралелно секвенционирање (NGS) се испитуваат за мутации гените ABCC8, GCK, HNF1A, HNF1B, HNF4A, INS, KCNJ11.


Интолеранција на глутен

Целијакијата (Coeliac disease) е една од најчестите ентеропатогени болести и е карактеризирана со доживотна хиперсензитивност на глутенските протеини коишто се наоѓаат во житариците. До скоро, се сметаше дека целијакијата се јавува кај 1 во 1000-4000 луѓе, но со новите серолошки тестови беше откриено дека всушност таа е почеста и се јавува кај 1:100-400 луѓе во Европа, каде што најголем дел од пациентите не покажуваат никакви клинички симптоми. Солидни докази сега укажуваат дека иако зависна од повеќе фактори, целијакијата има силна генетска компонентна асоцирана со HLA-DQ2 (DQA1*05/DQB1*02) или DQ8 (DQA1*0301/DQB1*0302) или HLA-DRB1*04 алелите.

HLA DQ2 е експресиран кај мнозинството (>90%) и DQ8 кај околу 8% од луѓето со целијакија. Присутноста на HLA-DQ2 и DQ8 е потребна, но не и доволна за да се развие болеста. Се смета дека овие алели носат 50% од вкупната генетска компонентна за развивање на целијакија. Следствено, отсутноста на овие алели е корисна за исклучување на дијагнозата за целијакија, но не и потврдување. Сепак носителите на овие алели имаат зголемен ризик за целијакија во споредба со генералната популација.

ГЕНСКИ МАРКЕРИ: Со метода на квантитативен PCR се тестираат алелите HLA-DQ2 (DQA1*05/DQB1*02) и DQ8 (DQA1*0301/DQB1*0302)

Интолеранција на лактоза

Итолеранцијата на лактоза е нарушена способност за дигестија на лактоза – шеќер кој се наоѓа во млекото и млечните производи. Лактозата се метаболизира од страна на ензим, кој се произведува во клетките на тенкото црево. Интолеранцијата на лактоза е предизвикана од намаленото производство на лактаза. Генот LCT  дава инструкции за создавање на ензимот лактаза, а лицата кои имаат мутации во овој ген имаат намалено лачење на ензимот лактаза или негов целосен дефицит.

Лицата кои се интолерантни на лактоза после консумација на млеко или млечни производи може да почувствуваат абдоминална болка, надуеност, гадење и дијареа почнувајќи од 30 минути до 2 часа подоцна.

ГЕНСКИ МАРКЕРИ: Со метода на квантитативен PCR се тестира варијацијата ­13910C>T во LCT генот

Интолеранција на фруктоза

Наследната интолеранција на фруктоза е состојба која влијае на способноста за дигестија на шеќерната фруктоза. Фруктоза е прост шеќер првенствено најзастапен во овошјето. Погодените индивидуи развиваат знаци и симптоми на нарушување во раното детство кога овошјето, соковите или друга храна што содржи фруктоза се воведуваат во исхраната. По ингестија на фруктоза, лицата со наследна фруктозна интолеранција може да јават симптоми на гадење, подуеност, абдоминална болка, дијареа, повраќање и низок крвен шеќер (хипогликемија). Повторливо изложување на храна која содржи фруктоза може да доведе до оштетување на црниот дроб и бубрезите. Оштетувањето на црниот дроб може да резултира со пожолтување на кожата и белките од очите (жолтица), зголемен црн дроб (хепатомегалија) и хронична болест на црниот дроб (црнодробна слабост). Продолжената изложеност на фруктоза може да резултира со конзулзии, кома и смрт како резултат на оштетување на црниот дроб и бубрезите.

ГЕНСКИ МАРКЕРИ: Со метода на квантитативен PCR се тестираат три варијации (ALA149PRO,  ALA174ASP и ASN334LYS) во ALDOB генот

Други видови на тестови за интолеранција

Интолеранција на храна e штетна, честопати одложена реакција на храна, пијалоци, додатоци на храна или соединенија што се наоѓаат во храната/пијалокот. Кај овие лица по конзумацијата се јавуваат симптоми во еден или повеќе органи и системи, но генерално се однесува на реакции кои не се исто што и вистинската алергија на храна која претставува сериозна и живото-загрозувачка реакција. Интолеранциите и алергиите на храна се две различни групи на хиперсензитивни реакции кои се јавуваат по конзумација на одреден вид на храна и затоа е многу важно овие две групи на реакции да не се мешаат.

Како последица на неспособноста на организмот целосно да свари одреден тип на храна, кај овие лица се јавува интолеранција. Оваа храна е само делумно сварена, разградена на макромолекули кои потоа влегуваат во циркулаторниот систем, се движат низ телото и предизвикуваат хиперсензитивни реакции. Лицата со интолеранција на храна можат да јават симптоми како: проблеми со цревата, гастритис, задржување на вода, замор, главоболки, кожни реакции и појава на акни, миалгија, болки во зглобовите, проблеми со тежината, абдоминални болки, запек, дијареа, заболување на дванаесетпалачното црево, гасови и стомачни грчеви и чувство на гадење.

  • Интолеранција на храна со испитување на антигени од 45 прехрамбени артикли
  • Интолеранција на храна со испитување на антигени од 90 прехрамбени артикли
  • Интолеранција на храна со испитување на антигени од 120 прехрамбени артикли